روغن کندش همانطور که از اسم آن بر می آید از گیاهی به اسم کندش با نام علمی دلفینیوم دنوداتوم (Delphinium denudatum) استخراج می شود. شواهد علمی زیاید در خصوص خواص این روغن وجود دارد اما در مورد تاثیر آن روی مو شواهد کمتر و بیشتر محدود به شواهد تجربی و طب سنتی است.
خلاصه ای از آنچا در مورد خواص روغن کندش برای مو گفته شد:
روغن کندش از ریشه گیاه کوهستانی استخراج می‌شود و به دلیل داشتن ترکیباتی مانند آلکالوئیدهای دلفینین، دنوداتین و فلاونوئیدها، دارای خواص ضدالتهاب، ضدباکتری، آرام‌بخش و آنتی‌اکسیدانی است. اگرچه شواهد علمی مستقیمی درباره اثر این روغن روی مو وجود ندارد، اما تحلیل ترکیبات شیمیایی آن و مطالعات روی گونه‌های نزدیک نشان می‌دهد که روغن کندش می‌تواند با افزایش گردش خون پوست سر، کاهش التهاب و تغذیه بهتر فولیکول‌ها به رشد مو کمک کند. البته استفاده از آن باید صرفاً موضعی باشد، زیرا ریشه گیاه در صورت مصرف خوراکی سمی است.
کمی در باره روغن کندش
گیاه کندش در مناطق کوهستانی کشورهایی مانند هند، پاکستان و البته ایران رشد می کند و الب ازریشه آن باری تهیه روغن استفاده می شود. البته ریشه این درخت به هیچ خوراکی نیست و حتی می تواند سمی هم باشد پس تحت هیچ شرایطی نباید این روغن را به صورت خوراکی مصرف کرد.
مهمترین ترکیبات شیمیایی که در روغن کندش وجود دارند عبارتند از:
| نام فارسی | توضیح | |
| دلفینین | یک نوع آلکالوئید بسیار قوی و سمی که بر سیستم عصبی اثر می‌گذارد؛ خاصیت ضد درد و آرام‌بخش دارد. | |
| دنوداتین | آلکالوئیدی با اثرات ضد تشنج و آرام‌بخش؛ یکی از ترکیبات فعال اصلی در کندش. | |
| کوندلفین | ترکیبی از خانواده آلکالوئیدهای دلفینیوم، با اثرات دارویی اما در دوز بالا می‌تواند سمی باشد. | |
| متیل‌لیکاکونیتین | آلکالوئیدی با اثرات قوی بر گیرنده‌های عصبی، باعث مهار درد و آرامش عضلانی می‌شود. | |
| ترکیبات شبه‌آکونیتین | گروهی از آلکالوئیدهای مشابه آکونیتین که اثرات قوی و سمی روی اعصاب دارند. | |
| فلاونوئیدها | آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی که خواص ضد التهابی و محافظت از سلول‌ها دارند. | |
| تانن‌ها | ترکیبات قابض که خاصیت ضد باکتری و ضد التهاب دارند. | |
| ساپونین‌ها | ترکیباتی با خاصیت کف‌کنندگی که به جذب بهتر مواد و تأثیر دارو کمک می‌کنند. |
همانطور که در جدول بالا هم مشخص است، این ترکیبات اثراتی بر سیستم عصبی دارند و مسئول اثرات دارویی و سمی گیاه هستند (منبع).
مهمترین خواص روغن کندش چیست؟
آنتی‌اکسیدان و ضدالتهاب: نشان داده شده که عصاره ریشه کندش با کاهش نشانگرهای استرس اکسیداتیو مانند SOD و CAT اثرات محافظتی بر سلول‌ها دارد و برای درمان بیماری‌های التهابی و عصبی مناسب است (منبع).
آنتی‌میکروبیال (ضد باکتری/قارچ): ترکیبات دترپنوئیدی موجود در عصاره، دارای اثر ضدقارچ و ضدباکتریایی هستند (منبع).
ضد درد و آرام‌بخش (آنتی‌نوسیسپتیو، CNS): در تست‌های حیوانی نشان داده شده که عصاره کندش در مدل‌های درد حرارتی (نظیر tail-flick یا hot plate) و شیمیایی، اثرات ضد درد قابل توجهی دارد (منبع). همچنین باعث ایجاد آرامش (sedative) و کاهش فشار عصبی در حیوانات شده است.
کاهش خستگی (Anti‑fatigue): در یک کارآزمایی بالینی با ۶۴ شرکت‌کننده، مصرف عصاره کندش به‌طور معنی‌داری همه زیرمجموعه‌های خستگی (خستگی کلی، جسمانی، ذهنی و انگیزه) را کاهش داد (منبع).
خواص و فواید روغن کندش برای مو چیست؟
اگرچه شواهد علمی کمی در این رابطه وجود دارد اما باز هم می تواند به مواردی معتبر در این خصوص اشاره کرد.
شواهد علمی از گونه‌های نزدیک و تحلیل ترکیبات شیمیایی آن وجود دارد که اصولاً نشان‌دهنده اثرات تشویقی گردش خون، کاهش التهاب، و تأثیر بر سلامت فولیکول‌ها هستند.
از مهمترین خاصیت های روغن کندش باری مو یم توان به اثرات زیر اشاره کرد.
افزایش گردش خون و تحریک فولیکول‌ها
در مطالعه‌ای آزمایشگاهی، عصاره دانه‌های دلفینیوم استافیساگریا نوع نزدیک به دلفینیوم دنوداتوم (Delphinium denudatum) نشان داده که با تحریک رگ‌زایی (angiogenesis) و افزایش تکثیر سلول‌های کراتینوسیت پوست سر، رشد مو را تسریع می‌کند . اگرچه این مطالعه مربوط به گونه‌ی دیگری است، اما نشان می‌دهد که مکانیزم مشابهی ممکن است در دلفینیوم دنوداتوم (Delphinium denudatum) هم وجود داشته باشد.
فیتوشیمی و ترکیبات فعال
دلفینیوم دنوداتوم حاوی آلکالوئیدهای دی‌ترپنوئیدی، فلاونوئیدها و تانن‌ها است که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی قوی دارند. این ترکیبات با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب پوست سر، به سلامت فولیکول و رشد مو کمک می‌کنند.
از کجا اصل بودن آن را تشخیص بدهیم؟
رنگ
معمولاً رنگ روغن کندش اصل زرد طلایی تا نارنجی روشن است. ممکن است کمی تیره یا روشن‌تر باشد، اما رنگ‌های خیلی تیره یا غیرطبیعی احتمالاً ناخالصی دارند.
غلظت
روغن کندش اصل غلظت متوسطی دارد، نه خیلی رقیق و نه خیلی غلیظ و چسبناک. وقتی روی انگشت مالیده می‌شود، کمی روان است اما سریع جذب پوست می‌شود.
بو
بوی روغن کندش اصل بسیار تند، قوی و کمی تلخ است و شبیه بوی گیاهان کوهستانی و کمی خاکی و گیاهی می‌باشد. این بو برای بسیاری افراد غیرمعمول و حتی کمی زننده است، ولی بوهای شیرین یا خیلی ملایم معمولاً نشانه ناخالصی یا روغن‌های مخلوط شده است.
بعضی‌ها بوی آن را به بوی روغن کرچک یا گیاهان دارویی خشک‌شده تشبیه می‌کنند، اما کندش بو تندتر و شدیدتری دارد.
شفافیت
روغن کندش اصل معمولاً کاملاً شفاف یا کمی کدر است، اما هیچگونه ذرات معلق یا گلوله‌های روغنی در آن دیده نمی‌شود.
روش مصرف روغن کندش برای مو
- تست حساسیت: قبل از استفاده، مقدار کمی روغن را پشت گوش یا روی مچ دست بمالید و 24 ساعت صبر کنید تا از نبود حساسیت مطمئن شوید.
- روغن‌مالی: مقدار مناسبی (معمولاً چند قطره تا 1 قاشق چای‌خوری) از روغن کندش را کف دست بریزید و کمی گرم کنید (با مالش دست‌ها).
- ماساژ پوست سر: روغن را به آرامی روی پوست سر ماساژ دهید، به‌خصوص نواحی کم‌پشت یا ریزش مو را با نوک انگشتان ماساژ دهید تا گردش خون بهتر شود.
- پخش روی مو: سپس روغن را کمی روی ساقه مو هم پخش کنید تا موها تقویت شوند.
- زمان ماندن: اجازه دهید روغن حداقل 1 تا 2 ساعت روی سر بماند؛ اگر امکان دارد، شب تا صبح با کلاه یا حوله سر را بپوشانید.
- شستشو: با شامپوی ملایم موها را بشویید تا روغن کامل پاک شود. اگر روغن سنگین بود، ممکن است نیاز به دو بار شستشو باشد.
این روند را هفته‌ای 2 تا 3 بار تکرار کنید. استفاده مداوم و منظم حداقل 2 تا 3 ماه برای دیدن نتیجه مطلوب لازم است.
